Opa en kleinzoon op de filmset van Slag om de Schelde

Hein Meuldijk (89) woonde in Vlissingen toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Over die oorlog heeft hij in het verleden veel verteld aan zijn kinderen en kleinkinderen. Samen met kleinzoon Rutger van 34 was hij vandaag op de filmset van Slag om de Schelde in Middelburg. Om herinneringen uit wisselen. "Het is heel apart om die figuranten in Duitse uniformen te zien. Ik weet nog goed dat ze op de boulevard liepen met krijgsgevangenen en tegen ons zeiden: Wir kommen zurück". Ook een bombardement herinnert hij zich nog heel goed. "Alles trilde, de schilderijen aan de muur, de klok ging zelfs slaan". Zijn kleinzoon weet nog wel dat opa vertelde over de oorlog. Rutger: "Hij heeft een dagboek bijgehouden en daar las hij uit". Indrukwekkend Rutger is zich ervan bewust dat hij geen oorlog heeft meegemaakt en vindt de verhalen van zijn opa en nu de opnames voor de film erg indrukwekkend. "Ik kan me voorstellen dat het voor opa, die toen jong was, ook veel heeft betekend". Impact van de oorlog De makers van de film over de grote zeeslag die in oktober 1944 in Zeeland plaatsvond, waren op zoek naar ooggetuigen en hun kleinkinderen. Want voor het Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg (vfonds), de initiatiefnemer van het oorlogsdrama, en producent Levitate Film is het namelijk belangrijk dat de impact van de oorlog ook aan volgende generaties wordt verteld. De fim De Slag om de Schelde komt in november van dit jaar uit. Bekijk hier de video op de website van Omroep Zeeland

Slachtoffers Holocaust herdacht met lichtgevend monument

Ook in Zeeland is herdacht dat concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz precies 75 jaar geleden werd bevrijd. In vijf plaatsen werd stilgestaan bij de deportatie en moord op Joden, Roma en Sinti. De herdenkingen waren gebaseerd op het project Levenslicht, dat kunstenaars van Studio Roosegaarde eerder presenteerden in Rotterdam. Met in totaal 104.000 lichtgevende stenen - gelijk aan het aantal slachtoffers uit Nederland- staat het lichtmonument symbool voor de impact van de Holocaust. De stenen lichten op in het donker en 'ademen' in licht. "Daarmee symboliseren ze het leven dat in deze gemeenten wordt gemist, en doen ze ons beseffen dat vrijheid niet vanzelfsprekend is", licht het comité '75 Jaar Vrijheid' toe. Middelburg Het was een regenachtige avond, maar toch kwamen zo'n 200 mensen naar de plechtigheid rondom het 'Levenslicht' op het Abdijplein. Voordat het licht werd aangestoken volgden eerst een aantal toespraken met tussendoor vioolmuziek. Toen de laatste steen was toegevoegd aan de cirkel begonnen ze blauw op te lichten en mochten de bezoekers ze aanraken. Dat was een emotioneel moment: "De stenen voelen koud aan, maar hebben wel een warme plek in mijn hart", aldus een bezoeker. Terneuzen De lichtgevende stenen begonnen vanuit Rotterdam hun reis naar verschillende gemeenten waar Joden, Roma en Sinti woonden. Zo ook naar Terneuzen, waar burgemeester Jan Lonink het monument Levenslicht opende. Hij werd daarbij vergezeld door een grote groep kinderen. Vlissingen In Vlissingen was vanavond geen herdenking. Wel is het monument Levenslicht te zien bij de Sint-Jacobskerk. Dat blijft daar te zien en met met komende zondag. Plechtigheden ter nagedachtenis van de slachtoffers van Holocaust waren er vanavond ook in Veere en Goes.Bekijk hier het artikel op de website van Omroep Zeeland

Nationaal monument voor Holocaust-slachtoffers naar vijf Zeeuwse gemeenten

De gemeenten Veere, Vlissingen, Middelburg, Terneuzen en Goes krijgen een stuk van het lichtmonument 'Levenslicht' dat gisteren in Rotterdam is onthuld. Het monument, dat bestaat uit 104.000 lichtgevende stenen, staat voor het overlijden van de Joodse, Roma en Sintislachtoffers van de Holocaust. Op 27 januari is het 75 jaar geleden dat het concentratiekamp Auschwitz werd bevrijd. Om mensen in hun eigen gemeente te betrekken bij dit oorlogsverleden is dit lichtmonument gemaakt door kunstenaar Daan Roosegaarde. In de herdenkingstraditie van de Joodse, Roma -en Sinticultuur zijn stenen belangrijk. Met 104.000 lichtgevende herdenkingsstenen (gelijk aan het aantal slachtoffers uit Nederland) staat het kunstwerk symbool voor de impact van de Holocaust. Het monument heeft een diameter van 20 meter en ligt op dit moment aan de Maas in Rotterdam. De stenen lichten in het donker op. Levenslicht wordt nu door 170 gedeeld en verdeeld onder 170 gemeenten in Nederland. Elke deelnemende gemeente krijgt ruim 600 stenen en een zuil die ultraviolet licht uitstraalt, waarmee het kunstwerk nagebouwd kan worden. Vanaf 22 januari tot en met 2 februari is het mogelijk om ook in Zeeland het monument te bezoeken. Waar komen die stenen precies? In de gemeente Middelburg wordt het monument op maandag 27 januari onthuld op het Abdijplein. De gemeente Terneuzen en Goes laten weten dat hun monumenten waarschijnlijk in of rond het stadhuis geplaatst worden. Vlissingen neemt dinsdag een besluit over waar het monument komt te staan. In Veere moeten ze er ook nog voor gaan zitten. Schouwen-Duiveland niet De gemeente Schouwen-Duiveland doet, ondanks haar geschiedenis met de holocaust, niet mee met het plaatsen van het monument. Burgemeester Rabelink: "Er zijn vanuit het nationaal comité 4 en 5 mei verschillende opties aangedragen. Daarvan doen wij vanuit de gemeente er een aantal wel, zoals het vrijheidsontbijt, de vrijheidsexpress, een aantal themabijeenkomsten, en een…

Dit zijn de 25 meest aansprekende oorlogsfoto's van Zeeland

De 25 meest indrukwekkende Zeeuwse foto's uit de Tweede Wereldoorlog zijn vanmiddag in het Bevrijdingsmuseum in Nieuwdorp bekend gemaakt. Het aanwezige publiek, bestaande uit meer dan 100 Zeeuwse juryleden, bepaalde tijdens deze bijeenkomst welke vijfentwintig foto's uit het provinciale overzicht van vijftig foto's meegaan naar de voorselectie waaruit de landelijke samenstelling van honderd foto's tot stand komt. Bekijk hier de foto's en het artikel op Omroep Zeeland Vrijheidexpress De vijfentwintig die geselecteerd zijn door het publiek gaan mee naar de landelijke selectie waar uiteindelijk honderd foto's het verhaal van de Tweede Wereldoorlog gaan vertellen. Deze tentoonstelling wordt op 30 maart geopend in de Tweede Kamer. De Zeeuwse Canon van vijftig foto's zal onderdeel zijn van de Vrijheidexpress die in de 'Maand van de vrijheid' rondrijdt door de provincie. Bekijk hier de vijfentwintig foto's met het verhaal op https://in100fotos.nl/zeeland/ Impact van foto's In het bevrijdingsmuseum waren meer dan honderd juryleden die langs de foto's liepen om zo de beste foto uit te kiezen. "Ik vind het erg moeilijk", vertelt Geert van der Wielen. "Ik heb zelf de oorlog meegemaakt en daarom maken de foto's enorm veel emoties in mij los." Toch hadden de foto's niet alleen impact op de ouderen in het jurygezelschap. Lieselotte Rigbers is achtien jaar oud en is uitgekozen om mee te jureren. "Ik ben een geschiedenisfan" bekent ze. "Zeker als het gaat om gebeurtenissen waarbij mensen die het hebben meegemaakt, nog leven. Ik vind het zo belangrijk dat deze fotowedstrijd gehouden wordt. We moeten blij zijn met onze 75 jaar vrijheid en beseffen dat je vrijheid niet voor lief moet nemen." In het kader van '75 jaar vrijheid', startte het NIOD, het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie, een zoektocht naar de hoonderd meest indrukwekkende foto's uit de Tweede Wereldoorlog. In elke provincie zijn inwoners gevraagd mee te denken…

Duitse krans bij dodenherdenking in Middelburg

Een Duitse krans tijdens Dodenherdenking. Middelburg is de eerste Zeeuwse gemeente waar op 4 mei namens Duitsland een krans wordt gelegd. Volgens burgemeester Harald Bergmann is het 75 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog tijd om de slachtoffers 'aan beide zijden te herdenken. Volgens de Middelburgse burgemeester is het nodig om bij de herdenking ook naar de toekomst te kijken. "Dan kun je niet alleen je eigen leed herdenken, maar moet je ook naar het leed van anderen kijken." Maar hij benadrukt daarbij wel dat we onderscheid moeten maken tussen de Duitse aanstichters van de Tweede Wereldoorlog - "die herdenken we niet" - en de Duitse slachtoffers. "Daar zitten ook 'gewone' inwoners tussen." Bij herdenking capitulatie al Duits bloemstuk De krans namens Duitsland wordt gelegd door de Duitse honorair-consul in Zeeland Jan-Willem van Koeveringe. Bij de laatste herdenking van de capitulatie in Middelburg op 1 november, heeft het consulaat ook een bloemstuk gelegd. Volgens Bergmann was dat een soort proef. "We wilden zien hoe het zat. Ik heb daar toen ook mensen gesproken en die zeiden 'dat we het altijd over Duitsers hebben, maar dat de agressors de nazi's waren' en dat onderscheid moeten we maken." Bergmann is zich ervan bewust dat Middelburg vooruitloopt op hoe de herdenking er in Nederland in de toekomst kan uitzien. Kritiek verwacht hij ook. "Maar" pareert hij: "Als je de vrijheid wilt behouden, moet je naar de toekomst kijken en open staan voor anderen. Je kunt dan geen mensen uitsluiten. De samenleving, dat zijn we met z'n allen." Luister hier naar een interview met Harald Bergmann

Marie was verzetsstrijder, is bijna 100 en krijgt Zeeuws compliment

De nieuwjaarsreceptie van de Provincie in Middelburg bestond vanmiddag niet alleen uit borrelen en netwerken. Er werden ook vier Zeeuwse complimenten uitgedeeld. Dat is een oorkonde die bedoeld is voor Zeeuwen die een bijzondere prestatie hebben verricht. Onder hen de bijna honderdjarige Marie Verbraeken-Blommaart uit Lamswaarde . Marie Verbraeken-Blommaart zat in de Tweede Wereldoorlog in het verzet als koeriester. Op de fiets van Lamswaarde ging ze naar Goes om voedselbonnen en boodschappen te regelen voor ondergedoken mensen. Tot ze werd opgepakt op 16 september 1943. Ze overleefde Kamp Haaren en Kamp Vught. Nu 77 jaar later krijgt ze het Zeeuws Compliment omdat ze gastlessen geeft over de oorlog en de kinderen leert hoe belangrijk vrijheid is. Andere complimenten Verder kreeg Rosanne Kranenburg voor haar rol in de wervingscampagne voor zorgpersoneel een compliment en ook twee organisaties. Het Mobiliteitsplatform Schouwen-Duiveland op weg voor het leerlingenvervoer vanuit Zonnemaire. waar door vrijwilligers de stichting Schoolbus Zonnemaire is opgetuigd. En als laatste kreeg Stichting Samenwerking Ambon Vlissingen een oorkonde voor het werk dat vrijwilligers bieden op het gebied van medische zorg, educatie en hygiëne op het Indonesische eiland Ambon. Lees hier het artikel op Omroep Zeeland 

Aandenken voor vrijwilligers die oorlogsherinneringen doorgeven

Een kristal met het logo van 75 jaar vrijheid. Dat aandenken kregen vrijwilligers Mario Maas en Willy Verschraegen uit Koewacht gisteravond tijdens de nieuwjaarsreceptie van Terneuzen uit handen van burgemeester Jan Lonink. Het duo zet zich al jaren in om verhalen uit en herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding door te geven aan volgende generaties. De heren kregen de onderscheiding vooral voor hun inzet rond de viering van 75 jaar vrijheid. Verschraegen was verrast dat hij naar voren werd geroepen. "Ik had het niet verwacht. Er zou wel iets gebeuren, want ik ben speciaal uitgenodigd om hier aanwezig te zijn." 'Weinig waardering voor Poolse militairen' Verschraegen gaf de afgelopen drie maanden tien lezingen over de oorlog en vertelde op 31 augustus tijdens de start van de viering over de rol van Poolse militairen tijdens de bevrijding van Oost-Zeeuws-Vlaanderen. "Ik vind dat de Poolse militairen veel te weinig zijn gewaardeerd voor alles wat ze gedaan hebben, niet alleen hier in de streek, maar ook in de rest van Nederland en West-Europa." Mario Maas van het Oorlogsmuseum Gdynia in Axel heeft in oktober een hoge onderscheiding gekregen voor zijn inzet voor Polen en het Poolse volk. Maas kreeg door de Poolse president Duda het Ridderkruis in de orde van Verdienste van de republiek Polen opgespeld. "De hoogste onderscheiding die je als buitenstaander kunt krijgen. Ik heb vijftien jaar het Oorlogsmuseum in Axel en wij spannen ons heel veel in om de Poolse strijders in het daglicht te zetten. Bekijk hier het artikel op Omroep Zeeland

Kermende gewonden en marcherende soldaten: Het is voor even 'oorlog' in Brouwershaven

Tanks, kermende gewonden en marcherende soldaten; het is allemaal te zien en te horen in Brouwershaven vandaag. Zeeland is vandaag het decor van de film over de Slag om de Schelde. De opnamen van de film de Slag om de Schelde zijn bijgewoond op de set door verslaggever Pim van den Berge. "Er wordt volop gefilmd. Ik zag soldaten van The Black Watch of Canada, de mannen bestormden in 1944 de Sloedam. Hun tocht van toen wordt nu in scene gezet." (Bekijk hier het artikel en de video) Volgens Van den Berge kostte dit al veel moeite. "Ze marcheren, krijgen orders door een straatje te lopen en dat moest keer op keer over." Het voordeel van een film is dat de tocht niet echt gelopen hoeft te worden. Tussen het acteren door genieten soldaten van The Black Watch of Canada van een bakje koffie en een broodje met een moderne smartphone aan het oor. Alain de Levita, die ook de film Bankier van het Verzet heeft geproduceerd, is ook verantwoordelijk voor dit oorlogsdrama. De regie is in handen van Matthijs van Heijningen jr., bekend van The Thing, de remake uit 2011. Het verhaal speelt zich af in 1944 en gaat over de militaire operatie in het noorden van België en het zuidwesten van Nederland. Het was de grootste operatie op Nederlands grondgebied tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het verhaal draait om drie mensen die bij de operatie betrokken zijn: een jonge Nederlandse man die vecht aan de kant van de Duitsers, een verdwaalde Britse zweefvliegtuigpiloot en een jong meisje, dat deel uitmaakt van de verzetsbeweging. Gijs Blom, bekend van onder meer Jongens en Pijnstillers, zal de rol spelen van de Nederlandse man. Tom Felton, bekend van zijn rol als Draco Malfidus in de Harry Potter films heeft een hoofdrol bemachtigd in…

De executie van de Tien van Renesse maakt 75 jaar later nog veel los

Het is een van de wreedste acties van de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog in Zeeland: de executie van tien verzetsstrijders in Renesse. Vandaag is het 75 jaar geleden dat deze groep mannen, later bekend als de Tien van Renesse, zijn opgehangen voor de toegangspoort van Slot Moermond in Renesse. Klik hier voor het artikel op Omroep Zeeland De executie maakte veel los op het eiland en uiteraard ook bij de families van de slachtoffers. De trauma's die de direct nabestaanden hierdoor opliepen werken nu, 75 jaar na dato, nog steeds door bij de kleinkinderen van de slachtoffers. Zoals ook bij Jos en Carla Jonker, wiens opa en oud-oom door de Duitsers zijn omgebracht. Het verhaal start op 2 december 1944 wanneer de Duitsers alle mannen op Schouwen-Duiveland tussen de 17 en 40 jaar oproepen voor de Arbeitseinsatz. Een groep verzetsmensen besluit het bevolkingsregister van Renesse te ontvreemden, zodat de bezetter geen overzicht meer heeft welke mannen zich moeten melden. Nadat de documenten zijn weggehaald, duikt de groep onder. Maar tijdens hun vluchtpoging naar het dan al bevrijde Noord-Beveland gaat het mis. Ze worden ontdekt door de Duitsers en opgepakt. Zeven mannen weten te ontkomen. De tien anderen worden vastgezet en doen er het zwijgen toe. Ze laten niks los over de zeven anderen en over de locatie waar ze het bevolkingsregister hebben verborgen. Deze daad komt hen duur te staan, want ze worden ter dood veroordeeld en op 7 december, om 12.00 uur 's middags opgehangen. Om de bevolking af te schrikken blijven de lichamen 24 uur hangen. Joost-Pieter en Leen Marie Jonker 10 december 2019. Iets na 12.00 uur. Jos en Carla Jonker lopen met een bos bloemen richting de zwerfkei die op de plaats van de executie ligt. Ze zijn hier om hun opa, Joost-Pieter Jonker, en…

De Slag om de Schelde? Ja, die ken ik wel!

Een jaar geleden wist op straat in Terneuzen vrijwel niemand wat de Slag om de Schelde inhield. De connectie met 'oorlog' werd wel gemaakt, maar welke oorlog en wanneer bleek te lastig. Na het publiciteitsoffensief van afgelopen jaar is dat wel anders. Bijna iedereen weet wel wat zinnigs te vertellen over de strijd in Zeeland in het najaar van 1944. Het gebrek aan kennis over de 'Vergeten Slag', zoals historici en Zeeuwse overheden de Slag om de Schelde jarenlang noemden, was dé reden om afgelopen jaar veel extra aandacht te besteden aan de bevrijding van het grootste deel van Zeeland. In 2019 moest de zware strijd om de toegang tot de Westerschelde voor eens en altijd (inter)nationaal op de kaart worden gezet. Dat er over deze slag weinig kennis was, bewees een jaar geleden een kleine steekproef op straat. Na de grootse opening van herdenkingsjaar 'Nederland 75 jaar bevrijd' op 31 augustus in Terneuzen, volgden er tal van bijeenkomsten, concerten en lezingen. Ook werden er documentaires uitgezonden, een filmwedstrijd georganiseerd en komt er volgend jaar een speelfilm uit die over de Slag om de Schelde gaat. Wel veel geld Over de uitgaven die gedaan zijn om de Slag om de Schelde te promoten, enkele honderdduizenden euro's, zijn de meningen wel verdeeld. Een enkeling vindt dat het goed te verdedigen is, omdat de wens om ruchtbaarheid te geven aan de Slag nu eenmaal geld kost. Maar meerdere mensen hebben moeite met de hoogte van het bedrag en hadden het geld liever aan andere dingen uitgegeven.

Agenda

  • Information
    Stichting Filmalot
    Première 5 films over de Slag om de Schelde
    01-05-2020
    Première van 5 korte films over de Slag om de Schelde. Kijk voor meer info op de website van Filmalot. 
  • Information
    Museum Switchback
    Tentoonstelling 'Joodse vluchtelingen in Sluis'
    25-01-2020
    10-05-2020
    Een tentoonstelling in tekst, beeld en documenten over het verblijf van ruim 300 joodse vluchtelingen in Sluis en Aardenburg in 1939-1940, hun vlucht in mei 1940 en hun deportatie vanaf zomer 1940...
  • Information
    Stichting Europees Erfgoed Atlantikwall
    Bunkerdag
    06 juni 2020
    Langs de kust van Nederland zijn nog veel sporen te vinden van de Tweede Wereldoorlog. De bunkers, gebouwd als onderdeel van de Atlantikwall, springen het meest in het oog. Normaal zijn deze...
  • Information
    Stadswandelingen Vlissingen
    Bevrijdingsroute Vlissingen
    04-06-2019
    31-05-2020
    Het is 1 november 1944. Om kwart voor zes in de morgen landen geallieerde commandotroepen in Vlissingen: de laatste fase van de Slag om de Schelde, ingezet om de Antwerpse haven te kunnen gebruiken...